Ngày 26/04/2026, tại London Marathon, một người đàn ông Kenya tên Sabastian Sawe chạy qua vạch đích với con số 1:59:30 trên đồng hồ.
Marathon dưới 2 tiếng. Chính thức. Được công nhận.
Nếu bạn chạy bộ, bạn hiểu con số đó điên rồ đến mức nào. Nếu bạn chưa chạy — hãy tưởng tượng thế này: duy trì pace 2:50/km liên tục suốt 42.195 mét. Không nghỉ. Không chậm lại.
Nhưng câu chuyện thú vị không chỉ nằm ở thành tích. Nó nằm ở đôi giày trên chân anh ấy, ở 10 năm Nike theo đuổi giấc mơ này mà không thành, và ở bài học mà tôi muốn chia sẻ với bạn ở cuối bài.
Từ Người Dẫn Tốc Đến Người Phá Kỷ Lục Thế Giới
Sabastian Sawe không phải thần đồng. Anh không nằm trong danh sách "elite runner" của bất kỳ hãng giày nào.
Trước năm 2022, công việc của Sawe là làm pacer — người dẫn tốc. Ban tổ chức trả tiền để anh chạy kéo nhịp cho nhóm đầu ở những km đầu tiên. Xong việc thì dạt ra. Để các vận động viên chính tỏa sáng.
Anh chưa từng thi đấu giải nào dài hơn 5km.
Rồi tháng 1/2022, Sawe được thuê làm pacer tại một giải Half Marathon ở Tây Ban Nha. Kế hoạch là chạy vài km rồi rút. Nhưng hôm đó, không biết sung sức kiểu gì, anh kéo một mạch hết 21km.
Và về nhất.
Các tuyển trạch viên của Adidas có mặt hôm đó. Họ ký hợp đồng với Sawe ngay sau giải.
4 năm sau, "anh chạy thuê" trở thành người đầu tiên trong lịch sử chạy marathon chính thức dưới 2 tiếng.
10 Năm Nike Theo Đuổi — Adidas Cán Đích
Để hiểu vì sao kỷ lục này gây chấn động, bạn cần biết bối cảnh.
Năm 2016, Nike khởi động dự án Breaking2 — một chiến dịch kéo dài nhiều năm, đầu tư hàng triệu đô, với mục tiêu duy nhất: đưa một con người chạy marathon dưới 2 giờ.
Họ đã tạo ra cả một kỷ nguyên "siêu giày" đĩa carbon. Họ bơm tiền cho những vận động viên nhanh nhất hành tinh.
Năm 2019, Eliud Kipchoge — biểu tượng của Nike — thực sự chạy 1:59:40 tại Vienna. Nhưng đó là một sự kiện mang tính biểu diễn: đội pacer xếp hình mũi tên chắn gió, xe ô tô chiếu laser dẫn đường, mọi điều kiện được kiểm soát tuyệt đối. Liên đoàn Điền kinh Thế giới không công nhận đó là kỷ lục chính thức.
Nike theo đuổi giấc mơ "sub-2" suốt 10 năm. Nhưng người đầu tiên chính thức làm được... mang giày Adidas.
Đôi Giày 97 Gram
Trên chân Sawe hôm đó là đôi Adidas Adizero Adios Pro Evo 3.
Bạn đang đi đôi giày chạy nặng bao nhiêu? Hầu hết "siêu giày" trên thị trường loanh quanh 200–250 gram. Đó đã là nhẹ.
Evo 3 nặng 97 gram. Nhẹ hơn một bộ bài tây.
Tờ Wall Street Journal trích dẫn một nghiên cứu: cứ giảm 100 gram trọng lượng giày, runner có thể nhanh hơn khoảng 57 giây trên cự ly marathon.
Sawe về đích nhanh hơn người xếp thứ 3 (một VĐV elite mang giày Nike) đúng 58 giây.
Khoa học, khi được đặt đúng chỗ, cho ra kết quả không thể tranh cãi.
Đôi giày này có giá khoảng 500 USD (hơn 12 triệu đồng). Tuổi thọ gần như chỉ đủ cho 1 cuộc đua. Nhưng mỗi lần mở bán đều hết sạch trong vài giờ.
Nước Đi Thông Minh: 50.000 USD Cho Minh Bạch
Khi ai đó phá kỷ lục thế giới, phản ứng đầu tiên của nhiều người là nghi ngờ: "Doping?"
Đặc biệt khi đồng hương Kenya của Sawe — nữ VĐV Ruth Chepngetich — vừa bị cấm thi đấu 3 năm vì doping vào năm 2025.
Adidas biết điều này. Và họ xử lý rất gọn.
Trước thềm giải Berlin Marathon năm ngoái, Adidas tự trả 50.000 USD cho cơ quan chống doping quốc tế, yêu cầu kiểm tra Sawe với tần suất cao nhất có thể.
Kết quả: trong 2 tháng, Sawe bị test doping 25 lần. Tất cả sạch.
Adidas cam kết chi trả khoản này trong suốt thời hạn hợp đồng. Thay vì chờ bị nghi ngờ rồi mới thanh minh — họ chủ động minh bạch trước.
London Marathon 2026 — Adidas Thắng Toàn Diện
Tại London Marathon hôm đó, 4 trong 5 người về đích đầu tiên mang giày Adidas.
Yomif Kejelcha — cũng mang Adidas — về nhì với thành tích 1:59:41. Nghĩa là có tới 2 người cùng phá mốc 2 giờ trong một cuộc đua.
Nike phản ứng bằng một bài đăng 3 câu trên Instagram:
"Đồng hồ đã được đặt lại. Không có vạch đích."
Ngắn gọn. Và rất cay đắng.
Trong khi đó, Nike đang phải đối mặt với bài toán lớn hơn kỷ lục. Hai thương hiệu mới — On Running và Hoka — đang ăn dần thị phần. Doanh số On tăng từ 330 triệu lên 1,8 tỷ USD trong 5 năm. Roger Federer rời Nike sang On. Cổ phiếu lao dốc. CEO bị thay vào tháng 10/2024.
Giấc mơ "sub-2" không chỉ vuột mất trên đường chạy — nó vuột mất cả trên thị trường.
Bài Học Thật Sự
Câu chuyện này không chỉ về giày.
Sawe có đôi giày 97 gram trên chân. Đúng. Nhưng trước khi xỏ đôi giày đó, anh đã chạy hàng chục ngàn km trên đường đất đỏ Kenya. Anh biến cơ thể mình thành một cỗ máy — từ sức bền tim mạch, kỹ thuật tiếp đất, đến sức mạnh cơ mông, core, gân Achilles.
Đôi giày chỉ phát huy tác dụng khi nền tảng đủ vững.
Tôi thấy nhiều runner Việt Nam — đặc biệt sau tuổi 40 — đầu tư rất mạnh tay vào giày, đồng hồ, gear. Nhưng lại bỏ qua những thứ cơ bản nhất: kỹ thuật chạy, bổ trợ sức mạnh, cường độ phù hợp.
Giày xịn đến mấy mà cơ mông yếu thì gối vẫn đau. Đồng hồ đắt đến mấy mà không hiểu zone nào là easy thì vẫn chạy quá sức rồi chấn thương.
Trong khóa Chạy Bộ Đúng Cách, tôi luôn dạy học viên xây nền tảng trước khi nghĩ đến công nghệ. Cường độ đúng. Kỹ thuật đúng. Bổ trợ đúng. Rồi hãy tính chuyện giày nào, đồng hồ nào.
Sawe có Evo 3 để phá kỷ lục — nhưng anh xây nền tảng trước khi có đôi giày đó.
Bạn cũng nên vậy.
→ Xem chi tiết khóa Chạy Bộ Đúng Cách
Chạy bền. Chạy khỏe. Chạy đến 70 tuổi.